zoals alle mensen
heb ik de meeste prijzen op deze wereld
niet gewonnen
heb ik de meeste boeken niet gelezen
er nog minder van geschreven
heb ik de meeste kinderen niet gebaard
de meeste mensen nooit ontmoet
de meesten niet eens gekust
dat stelt mij voor vandaag gerust
– Maud Vanhauwaert
Uit: Ik ben mogelijk
en hoe ik niet vergeet wat ik vergeten ben, meer nog
dat wat ik vergeten ben, daaraan denk ik nog het meest
zoals aan wat mijn moeder bedoelde toen ik, nog zo dik als Afrika
en mijn cavia nog mals, haar vroeg waarom vergeten
geen ‘ge’ krijgt zoals geslapen, gegeten en gedanst
en zij toen, terwijl ze de strijk opplooide mompelde
alsof ze de woorden tussen mijn kleren schoof:
vergeten wordt nooit voltooid
– Maud Vanhauwaert
Uit: Ik ben mogelijk
Naar aanleiding van Gedichtendag 2018 en de aanstelling van Maud Vanhauwaert als stadsdichter in Antwerpen.
je voelde het zweet op je wenkbrauwen
rusten, je keek waar je liep en het leek
alsof de aarde terugkeek, de stenen
de bladeren van vorig jaar wenkten
je eerst en weken dan weer, ze maakten
je dronken, je struikelde maar je bleef
overeind, je leefde gewaarschuwd
en je gedachten zweefden niet langer
maar ze bezonken
tegen een veld violetblauwe bloemen
ze roken naar fresia’s, of nee, seringen
ze roken naar vroeger, je jeugd,
je verlangen, je kende de weg niet
noch de bestemming
deze vreugde niet en deze bloemen
– Miriam Van Hee
Uit: Buitenland, De Bezige Bij (2008)
hun slaperige gevels in de gracht.
Veel is er niet veranderd, dat is waar.
Toch heeft de nacht iets wonderlijks gebracht:
er is opeens een heel nieuw jaar, dat wacht –
wat kan er niet gebeuren in een jaar!
Zorg dat je wakker bent.
En klaar.
– Hans Kuyper
Stil – De kracht van introvert zijn in een wereld die niet ophoudt met kletsen
“Het geheim van het leven is om jezelf goed te belichten. Voor sommige mensen is dat in de schijnwerpers op het podium. Voor anderen is het achter een werktafel met een bureaulamp. Gebruik je aangeboren vermogens -doorzettingsvermogen, concentratie, inzicht en sensitiviteit- voor werk dat je leuk en belangrijk vindt. Los vraagstukken op, maak kunst, denk diep na.
Zoek uit wat jij aan de wereld kunt bijdragen en zorg ervoor dat je die bijdrage levert. Als je daarvoor in het openbaar moet spreken, moet netwerken of andere dingen moet doen die je ongemakkelijk maken, doe ze dan toch maar. Maar aanvaard dat ze moeilijk zijn en beloon jezelf wanneer je klaar bent.
Zeg je baan als tv-presentator op en ga een opleiding volgen tot bibliothecaris. Maar als je het heerlijk vindt om tv-programma’s te presenteren, creëer dan een extravert personage om de dag door te komen. Ik zal je een vuistregel geven voor netwerkevenementen: één nieuwe, goudeerlijke relatie is tien vuisten met visitekaartjes waard. Spoed je na afloop naar huis en kom op je bank weer tot jezelf. Creëer herstelhoekjes.
Doe in je vrije tijd wat je wilt, niet wat je denkt te moeten doen. Blijf op oudejaarsavond thuis als je daar gelukkig van wordt. Steek de straat over om doelloos geklets met vage kennissen te vermijden. Lees. Kook. Schrijf een verhaal op je computer. Spreek met jezelf af dat je een bepaald aantal feestjes zult bijwonen, in ruil waarvoor je je niet schuldig hoeft te voelen als je andere afzegt.
Waar je ook bent, vergeet niet dat schijn bedriegt. Sommige mensen gedragen zich extravert, maar die inspanning gaat ten koste van hun energie, authenticiteit of zelfs hun lichamelijke gezondheid. Dus de volgende keer dat je iemand met een bedaard gezicht en een zachte stem tegenkomt, bedenk dan dat die in zijn of haar gedachten misschien een vergelijking aan het oplossen is, een sonnet schrijft of een hoed ontwerpt. “
Uit: Stil van Susan Cain
we zouden kunnen gaan zitten
in een koffiekopje.
je weet wel,
een klassiek,
met schuine wanden,
zodat we telkens naar elkaar toe schuiven.
geen mok, dat niet.
geen grote cilinder
met platte bodem
maar zo’n kleintje,
bol
misschien dat we daarin
moeten investeren:
van alle kamers kopjes maken.
– Sylvie Marie
De dag is geweest
de nacht is op komst
en alles vertraagt
ik heb mijn bekomst
van druk en gedoe
van alles dat moet
ik leg het hier neer
Maar u te zien daar in de zon
dat het zou kunnen als het kon
de onomkeerbaarheid van tijd
en de zinloosheid van spijt
De dag is geweest
een deken dat valt
je adem vertraagt
en alles houdt halt
ik leg alles af
ik leg het hier weer
wat ik niet begrijp
is er morgen ook weer
Het is wat het is
het komt hoe het komt
de lichten gaan uit
en alles verstomt
– Pieter Embrechts
Kom, verdwijn met mij
de nacht wacht in Amsterdam
of elders,
laten we onze zinnen verzetten
naar vergeten plaatsen,
of elders
En kom, laten we daar proosten,
zodat we
mede klinkers worden
van zij die de woorden even willen
weggooien
naar oneindigheid
of elders
Kom, laat ons tranen weglachen
(Ik zou ze van je wangen willen aaien
en je verborgen zorgen
even in mijn armen willen sluiten,
tot ze stilletjes stikken
want ik heb wel wat liefde over, moet
je weten
zo ook vriendschap, of troost
ik heb zo veel over
voor jou)
Dus kom, kom eens hier
en koester mee,
koester mij, dan kan ik
gerust in slaap vallen en reizen
naar vergetelheid
of elders.
– Emanuelle Gernay
– Voor Margot –
Het meisje tegenover mij heeft haar apparatuur uitgeschakeld
maar de dopjes in haar oren laten zitten. Kort kijkt ze me aan met
een flauwe glimlach alsof ze iets herkent maar direct wendt ze
haar blik af naar buiten. Ze heeft me niet gezien. Ze bevond zich
al op de drempel. Onder haar hals bloeit een blos op als wordt ze
ineens iets gewaar dat er ongezien al enige tijd moet geweest zijn.
Dat kijken zien wordt is niet vanzelfsprekend. Je moet er een blik
voor uitschakelen.
De alomtegenwoordigheid van muziek valt niet meer uit te bannen.
– Piet Gerbrandy
Oké. Het is echt wel oké! De rit verliep vlot, het huisje was relatief snel gevonden en de sleutel nog sneller. Ik maakte me natuurlijk weer eens zorgen om niets.
De eerste nacht verliep wat moeizaam, omdat het huis langs alle kanten kraakt. Het vroeg dus iets meer moeite om op te staan, al verdween dat gevoel meteen als ik de rolluiken opende. De bergen volledig gehuld in een fantastische mist. Snel een koffietje zetten, een dikke trui aan en naar buiten! Geweldig, dit. Ongelooflijk genieten van de stilte om me heen. Ik mis eigenlijk niet echt iemand om dit mee te delen, klinkt dat gek?
De rest van de dag ga ik op trektocht. Een avontuurlijke wandeling van 9 kilometer, dat zal me wel lukken he. Of niet? Ik duw de twijfels weg en vertrek met een rugzak vol praktische dingen en veel goede moed. De eerste kilometers van de wandeling wegen mentaal zwaarder dan ik dacht. “Is 9 km toch niet te veel ineens? En wat als ik mijn voet omsla of iets anders ergs voor heb? Stel dat ik verdwaal!”. Die gedachten sleur ik zo’n drie kilometers mee. En dan sta ik even stil. “Och Jasmien, wat dan nog. Dan los je dat toch gewoon op he.” Het besef dat ik gerust iets meer zelfvertrouwen mag hebben, dringt zich op. Verbazingwekkend genoeg helpt dit besef om me al die negatieve gedachten te doen vergeten. Ik geniet. Even later kruist een marter mijn pad. Wauw, ongelooflijk! Hij (of zij?) kijkt even diep in mijn ogen, maakt een sierlijke sprong en keert achteraf nog even terug als ik achterom kijk. Machtig. Waarschijnlijk had ik dit nooit meegemaakt als er iemand naast me aan het praten was…
Onderweg gebeurt het geregeld dat ik denk verdwaald te zijn. (Deze zinsconstructie beschrijft het gevoel volledig.) De verlossing bij de ontdekking van een nieuwe wegwijzer is met momenten dan ook enorm. “Oké! Still on track!” Ondertussen volg ik nauwgezet mee op de topografische kaart en besef ik dat ook dat me beter afgaat dan verwacht. Het doet me plezier als ik bepaalde zaken herken of goed weet aan te duiden. Klinkt banaal, maar toch geeft het een geweldige kick. Ik weet dan precies toch wel een beetje waar ik mee bezig ben…
Tegen de laatste kilometers aan voel ik wat alleen wandelen betekent, of toch een beetje. Mijn gedachten zijn niet meer gefocust op het vinden van de weg -daarvoor vertrouw ik ondertussen genoeg op mezelf, de kaart en de wegwijzers- maar eerder op andere zaken. Op de geur van de loofbossen en koeien, de buizerd in de lucht en de vele plantjes en insecten onderweg. Dankbaar neem ik foto’s en besef: nu ben ik echt weg van de wereld. Gewoon, in stilte. Zonder alles per se te moeten delen met iemand die naast je wandelt.
Mijn hoofd overloopt daarna ook spontaan even de laatste jaren van mijn leven. Plots overvalt me een droefenis. Maar een gek soort: zo een die al aanvaard is nog voor het zich effectief uit. Ik kan het heel moeilijk anders omschrijven. Het voelde alsof het helemaal oké was om even stil te staan bij mezelf, ook al was ik fysiek nog steeds in beweging. Het klinkt zo cliché, maar ik denk dat ik nu pas de emoties toe kon laten die in de hectische gang van zaken verloren gingen. Het voelde verlossend om te kunnen toegeven dat ik bepaalde mensen mis in mijn leven. Mensen die ik nooit meer zal zien, en mensen die ik wel nog zie maar dan op een andere manier. Dat ik het jammer vind hoe alles gelopen is. Dat het misschien beter anders was geweest, maar dat het nu niet zo is. En dat is ook oké. Beseffen dat ik eigenlijk best wel sterk ben (geweest). Misschien had ik het dus wel nodig om deze grens te verleggen vandaag, zodat ik dit even helemaal zelf kon voelen. Moe, maar enorm voldaan, klop ik de wandelschoenen uit en kruip terug de auto in.
Echt, ik kan het alleen maar aanraden. Waar zijn die wandelbottines ook alweer? Tijd om te gaan.
P.S.: Voor alle duidelijkheid: wandelen in gezelschap is ook leuk he. En alle respect voor de mensen die ellenlange trektochten (alleen) ondernemen. In dat opzicht is die negen km natuurlijk ongelooflijk peanuts. Maar hé, het gaat om het idee en de ervaring.
Morgen is het zo ver: dan vertrek ik voor een weekje alleen weg. Toch niet zo bijzonder, hoor ik je denken. Voor mij is het dat wel. Na jarenlang vakanties met het gezin, daarna met het lief en nog eens daarna met de vriendengroep… Zou ik niet weten hoe het voelt om echt héél de tijd met jezelf te zijn. En kan ik dat eigenlijk wel? Misschien ben ik m’n eigen gezelschap na een dag alweer beu. De vraag blijft ook of ik genoeg zal durven en of ik niet eenzaam raak.
Waarom dan toch? For starters: als ik niet alleen weg ging, dan had ik gewoon géén vakantie. Iedereen heeft drukke agenda’s, reizen moeten lang op voorhand gepland worden en buiten de schoolvakanties om… Niet vanzelfsprekend voor de leerkrachten in de vriendenkring. Daarnaast sprak het idee me eigenlijk wel aan. “Dat moet ik toch kunnen, niet?”Het is ook een goeie leerschool voor het echte Alleen Wonen, wat er stilaan zit aan te komen. Niet echt natuurlijk, want vakanties zijn niet hetzelfde als de dagdagelijkse sleur… Maar toch.
Al die dingen overtuigden me om toch maar de stap te zetten. Niet te ver, maar net ver genoeg. Rustig, maar ook genoeg dingen om te doen in de buurt. Zo gezegd, zo gedaan. Ik trek dus naar Treignes, in de Ardennen. Net tegen de grens met Frankrijk, op twee uur rijden van het thuisfront. Ideaal.
Tot eerder deze week ging het eigenlijk prima. “Tuurlijk kan ik mijn vrouwtje wel staan!”, antwoordde ik steevast als mensen vreemd keken. En óf ze vreemd keken. “Alléén? Hélemaal alléén?!” Nee, daar vonden ze precies maar niets aan. Want wat moet je dan een hele dag doen en met wie deel je dan al die ervaringen? Ah ja bon, met mezelf hé. That’s the point.
Tot vandaag. Nu krijg ik toch ook wel wat schrik. Niet meteen voor de tijd dat ik er ben, wel voor alle mogelijke dingen die fout kunnen gaan. Doemdenken, een van mijn meest gebezigde bezigheden. Het moet zowaar maar eens gebeuren dat ik het huisje niet vind, of de sleutel om dat huisje open te doen. (Die zit volgens de eigenares wel héél erg goed verstopt.) En dan zal er ook wel iets levensnoodzakelijk ontbreken in mijn valies, waarvan iedereen zegt “alez, Jasmien, dat je dat nu vergeten bent”.
Ik ben nog nooit tegelijkertijd zó enthousiast en zó angstig geweest voor één en hetzelfde iets, denk ik. Maar ik heb besloten dat dat juist iets positiefs is. Dat betekent dat ik alweer eens een grens ga verleggen en dat ik er eigenlijk wel zin in heb.
Allright, bring it on!